BÀN CHÂN BẸT Ở TRẺ: NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH ĐIỀU TRỊ

Bàn chân bẹt ở trẻ là gì?

Bàn chân bẹt là tình trạng vòm dọc ở lòng bàn chân thấp hoặc không rõ, khiến phần giữa bàn chân tiếp xúc nhiều với mặt đất khi trẻ đứng. Ở trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi, lòng bàn chân thường trông khá phẳng vì hệ thống xương, cơ, dây chằng và các mô mềm chưa phát triển hoàn thiện. Khi trẻ lớn lên, vòm bàn chân thường dần hình thành và thay đổi theo quá trình phát triển.

Do đó, không phải cứ thấy lòng bàn chân trẻ phẳng là có bệnh lý. Điều quan trọng là xem xét bàn chân có linh hoạt hay không, trẻ có đau mỏi, hạn chế vận động hoặc xuất hiện bất thường về dáng đi hay không. Nếu trẻ vẫn chạy nhảy, đi lại bình thường và không có triệu chứng, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi thay vì điều trị ngay.

Nguyên nhân gây bàn chân bẹt ở trẻ

Bàn chân bẹt có thể xuất phát từ nhiều yếu tố khác nhau. Yếu tố gia đình có thể đóng vai trò nhất định, đặc biệt khi cha mẹ hoặc người thân có đặc điểm bàn chân tương tự.

Một nguyên nhân khác là dây chằng tương đối lỏng lẻo khiến các cấu trúc xương của bàn chân được nâng đỡ kém hơn, từ đó làm vòm chân thấp. Một số trẻ có độ mềm dẻo khớp cao cũng có thể xuất hiện vòm bàn chân thấp nhưng vẫn vận động bình thường.

Ngoài ra, chấn thương, tình trạng thừa cân, các vấn đề ảnh hưởng đến cơ và mô liên kết hoặc một số bệnh lý thần kinh - cơ cũng có thể tác động đến cấu trúc và chức năng bàn chân. Trường hợp hai chân có chiều dài chênh lệch đáng kể cũng có thể làm thay đổi cách cơ thể phân bố trọng lượng, ảnh hưởng đến dáng đi và tư thế.

Vì nguyên nhân rất đa dạng, cha mẹ không nên tự xác định nguyên nhân chỉ dựa trên hình dáng bàn chân. Trẻ có biểu hiện bất thường nên được thăm khám để tìm yếu tố liên quan.

Khi nào bàn chân bẹt cần điều trị?

Không phải mọi trẻ có bàn chân bẹt đều cần can thiệp. Nếu bàn chân mềm, linh hoạt, trẻ không đau và khả năng vận động bình thường, việc theo dõi sự phát triển của bàn chân có thể là lựa chọn phù hợp.

Ngược lại, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám nếu trẻ thường xuyên đau hoặc mỏi bàn chân, gót chân, cổ chân hay cẳng chân; đi lại thiếu vững; dễ vấp ngã; hạn chế chạy nhảy hoặc có dáng đi bất thường. Những dấu hiệu này có thể cho thấy bàn chân bẹt đang ảnh hưởng đến chức năng vận động.

Đế chỉnh hình bàn chân

Đế chỉnh hình có thể được sử dụng trong một số trường hợp nhằm hỗ trợ vòm bàn chân, phân bố lực hợp lý hơn và giảm cảm giác khó chịu khi trẻ đứng hoặc vận động. Tuy nhiên, dụng cụ này không phù hợp với tất cả trẻ có bàn chân bẹt và không nên được xem là phương pháp có thể tự động tạo lại vòm chân.

Việc lựa chọn đế cần dựa trên đặc điểm bàn chân, triệu chứng và mục tiêu điều trị của từng trẻ. Cha mẹ không nên tự mua sản phẩm chỉ vì nhận thấy lòng bàn chân của con phẳng. Nếu được chỉ định, trẻ cần sử dụng đúng hướng dẫn và được theo dõi trong quá trình phát triển.

Vật lý trị liệu và bài tập vận động

Vật lý trị liệu có thể hỗ trợ cải thiện sức mạnh cơ bàn chân, cổ chân và cẳng chân, đồng thời nâng cao khả năng giữ thăng bằng và kiểm soát vận động. Tùy tình trạng, trẻ có thể được hướng dẫn các bài kéo giãn cơ bắp chân, co duỗi ngón chân, tập nâng gót, giữ thăng bằng hoặc lăn bàn chân với dụng cụ phù hợp.

Các bài tập nên được lựa chọn theo độ tuổi và khả năng của trẻ. Không nên ép trẻ tập với cường độ cao hoặc tiếp tục vận động khi xuất hiện đau. Việc kết hợp tập luyện với dụng cụ hỗ trợ, nếu cần, nên thực hiện theo chương trình được chuyên gia hướng dẫn.

Phẫu thuật có cần thiết không?

Phẫu thuật không phải phương pháp điều trị đầu tiên đối với bàn chân bẹt ở trẻ. Phần lớn trường hợp có triệu chứng có thể được kiểm soát bằng theo dõi, điều chỉnh hoạt động, vật lý trị liệu và dụng cụ hỗ trợ khi có chỉ định.

Phẫu thuật chỉ được cân nhắc trong những trường hợp đặc biệt, chẳng hạn bàn chân bẹt cứng, có bất thường cấu trúc hoặc đau và hạn chế chức năng kéo dài dù đã áp dụng phương pháp bảo tồn phù hợp. Quyết định phẫu thuật cần dựa trên đánh giá chuyên khoa, không nên chỉ căn cứ vào hình dạng bàn chân.

Nhìn chung, bàn chân bẹt ở trẻ là tình trạng khá thường gặp và không phải lúc nào cũng đáng lo ngại. Theo dõi sự phát triển, nhận biết sớm các triệu chứng bất thường và lựa chọn phương pháp hỗ trợ phù hợp sẽ giúp bảo vệ khả năng vận động của trẻ mà không phải can thiệp không cần thiết.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng Giày chân bẹt XiXa tại Xixa.vn để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.
Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.
Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.
Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.
Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.
Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.
Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.
Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.