BÀN CHÂN BẸT CÓ CHỮA ĐƯỢC KHÔNG? PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ PHÙ HỢP CHO TRẺ EM VÀ NGƯỜI LỚN

Bàn chân bẹt là gì?

Bàn chân bẹt, còn gọi là bàn chân phẳng, là tình trạng vòm gan chân thấp hoặc không biểu hiện rõ khi đứng. Ở bàn chân có cấu trúc bình thường, vòm phía trong giúp phân bổ trọng lượng, hấp thụ lực và hỗ trợ cơ thể giữ thăng bằng khi đi lại. Khi vòm thấp, phần giữa lòng bàn chân có thể tiếp xúc nhiều hơn với mặt đất và bàn chân có xu hướng đổ vào trong khi chịu trọng lượng.

Một số người có bàn chân bẹt hoàn toàn không đau và vẫn vận động bình thường. Ngược lại, một số trường hợp có thể xuất hiện đau lòng bàn chân, gót chân, cổ chân, cẳng chân hoặc đầu gối sau khi đi bộ, chạy hay đứng lâu. Vì vậy, hình dạng bàn chân chỉ là một phần để đánh giá, không phải cứ bàn chân phẳng là cần điều trị.

Các dạng bàn chân bẹt thường gặp

Bàn chân bẹt linh hoạt là dạng phổ biến, trong đó vòm bàn chân có thể xuất hiện khi không chịu trọng lượng nhưng thấp hoặc biến mất khi đứng. Tình trạng này thường gặp ở trẻ và nhiều trường hợp không gây triệu chứng.

Bàn chân bẹt cứng có đặc điểm vòm vẫn thấp ngay cả khi bàn chân không chịu lực. Bàn chân có thể kém linh hoạt, gây đau hoặc hạn chế vận động và cần được kiểm tra để tìm nguyên nhân cấu trúc.

Ở người trưởng thành, suy giảm chức năng gân chày sau cũng có thể làm vòm bàn chân hạ thấp dần. Tình trạng này thường liên quan đến đau và yếu ở mặt trong cổ chân, đặc biệt khi vận động.

Bàn chân bẹt có chữa được không?

Câu trả lời phụ thuộc vào nguyên nhân, độ tuổi, mức độ biến dạng và triệu chứng. Không nên hiểu “chữa khỏi” đồng nghĩa với việc mọi trường hợp đều có thể tạo lại một vòm bàn chân hoàn toàn bình thường.

Ở trẻ nhỏ, bàn chân phẳng có thể là một phần của quá trình phát triển tự nhiên. Vòm gan chân thường rõ dần khi trẻ lớn lên, do đó những trẻ không đau và vận động bình thường thường không cần điều trị tích cực. Nếu trẻ có triệu chứng hoặc biến dạng đáng kể, bác sĩ có thể lựa chọn các biện pháp bảo tồn để cải thiện chức năng và kiểm soát triệu chứng.

Ở người trưởng thành, điều trị thường hướng đến giảm đau, cải thiện khả năng vận động và hạn chế biến dạng tiến triển. Những thay đổi cấu trúc lâu dài có thể khó đảo ngược hoàn toàn, đặc biệt khi tình trạng đã kéo dài nhiều năm.

Điều trị bàn chân bẹt ở trẻ em

Với trẻ có triệu chứng, bác sĩ có thể cân nhắc sử dụng đế chỉnh hình để hỗ trợ bàn chân trong quá trình đứng và vận động. Dụng cụ này có thể giúp phân bố lực hợp lý hơn và giảm khó chịu ở một số trường hợp. Tuy nhiên, không nên khẳng định đế chỉnh hình có khả năng “tái tạo vòm” cho mọi trẻ.

Việc lựa chọn dụng cụ cần dựa trên hình dạng và chức năng bàn chân của từng trẻ. Cha mẹ không nên tự mua sản phẩm có phần nâng vòm cao chỉ dựa vào hình ảnh lòng bàn chân.

Vật lý trị liệu cũng có thể được sử dụng nhằm tăng cường cơ bàn chân và cẳng chân, cải thiện khả năng kiểm soát vận động. Một số bài tập có thể bao gồm kéo giãn gân gót, tập nâng vòm bàn chân, các động tác tăng sức mạnh cơ hoặc luyện khả năng giữ thăng bằng. Bài tập nên được lựa chọn phù hợp với độ tuổi và tình trạng thực tế của trẻ.

Điều trị ở người trưởng thành

Ở người lớn có bàn chân bẹt gây đau, phương pháp điều trị thường bắt đầu bằng các biện pháp bảo tồn. Nghỉ ngơi tương đối khi đau tăng, điều chỉnh hoạt động thể chất, tập phục hồi chức năng và sử dụng dụng cụ hỗ trợ phù hợp có thể giúp kiểm soát triệu chứng.

Lựa chọn giày vừa chân, có khả năng giữ bàn chân ổn định cũng góp phần tạo cảm giác thoải mái khi vận động. Trong trường hợp đau kéo dài hoặc biến dạng tiến triển, người bệnh cần được đánh giá chuyên khoa để xác định nguyên nhân và mức độ tổn thương.

Khi nào cần can thiệp phẫu thuật?

Phẫu thuật không phải lựa chọn đầu tiên đối với phần lớn trường hợp bàn chân bẹt. Phương pháp này chỉ được cân nhắc khi biến dạng nghiêm trọng, đau kéo dài, ảnh hưởng đáng kể đến chức năng hoặc không đáp ứng với điều trị bảo tồn.

Tùy nguyên nhân, bác sĩ có thể thực hiện các kỹ thuật điều chỉnh gân, dây chằng, xương hoặc khớp. Mục tiêu là cải thiện sự liên kết và chức năng của bàn chân, đồng thời giảm đau và hạn chế biến dạng tiến triển.

Cha mẹ nên làm gì khi phát hiện trẻ có bàn chân bẹt?

Cha mẹ không nên quá lo lắng nếu trẻ nhỏ có lòng bàn chân phẳng nhưng không đau và vẫn vận động bình thường. Thay vào đó, cần theo dõi sự phát triển của bàn chân và dáng đi theo thời gian.

Nếu trẻ thường xuyên đau chân, nhanh mỏi, khó chạy nhảy, dễ mất thăng bằng, có dáng đi bất thường hoặc bàn chân biến dạng rõ, nên đưa trẻ đi khám. Đánh giá đúng tình trạng sẽ giúp xác định trẻ cần theo dõi hay cần can thiệp, tránh điều trị không cần thiết và hỗ trợ tốt hơn cho quá trình phát triển vận động.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng Giày chân bẹt XiXa tại Xixa.vn để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.
Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.
Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.
Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.
Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.
Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.
Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.
Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.